Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Historia
Hasła węższe: 
Brak
Hasło główne: Legendy

Legendy


Legenda (z łacińskiego oznaczająca „to co powinno być przeczytane”) ukształtowała się w średniowieczu jako opowieść o fantastycznej treści nasyconej pierwiastkami cudowności i niezwykłości, dotycząca życia świętych, apostołów i męczenników zasłużonych w krzewieniu wiary chrześcijańskiej. Była akceptowana i popierana przez Kościół jak forma popularyzowania katolicyzmu. Największym zbiorem legend jest wielotomowe dzieło dominikanina Jacobusa de Voragine’a „Legenda aurea”. Początkowo była gatunkiem narracyjnym uprawianym w wersji prozaicznej jak i wierszowanej, z czasem uzyskała również formę dramatyczną. W drugiej połowie XVIII wieku do gatunku zaczęło zaliczać również podania ludowe, zwłaszcza te, w których istotną rolę grała cudowna interwencja sił nadprzyrodzonych.
Także na terenie ziemi chrzanowskiej funkcjonowały w tradycji ludowej legendy, głównie na temat historii powstania miejscowości oraz etymologii ich nazw. Duża część legend i podań z naszego regionu zastała zabrana w trzech wydawnictwach autorstwa Wiesława Konecznego: „Libiąskie opowieści” (1997). „Libiąskie opowieści i inne” (1997) oraz „Opowieści z okręgu górniczego” (2003 i 2006). Także w książce „Krakowskie podania, legendy i zwyczaje oraz wybór podań i legend jurajskich”  Juliana Zinkowa możemy znaleźć podania z rejonu Ziemi Chrzanowskiej dotyczące Zamku w Rudnie, Czernej oraz Lipowca i Babic.


9 listopada 2011 r.
Mirosława Starzycka


Bibliografia:

  • KONECZNY, Wiesław. Opowieści z okręgu górniczego. Libiąż : nakł. Firmy Pośrednictwa Finansowego "Lotos" Genowefy Konecznej; Wadowice: Grafikon, 2006. 316 s. ISBN: 83-88744-84-4
  • KONIECZNY, Wiesław. Libiąskie opowieści. Libiąż: Piotr Ciuła, 1997. 195 s. ISBN: 83-85301-25-9
  • KONIECZNY, Wiesław. Libiąskie opowieści i inne. Libiąż: Lotos, 1997. 211 s. ISBN: 83-85301-50-X
  • SŁAWIŃSKI, Janusz(red.). Słownik terminów literackich. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2000, 706 s. ISBN: 83-04-04417-X
  • ŚWIĄTEK, Szczepan. Chrzanowskie w legendach i podaniach jurajskich. Kronika Chrzanowska, 1994, nr 35, s.


Uwagi: Nazwisko autora Konieczny obecnie zmienione na Koneczny.

Hasło bibliografii regionalnej: Legendy i podania