Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Kluby sportowe
Hasła węższe: 
Brak
Hasło główne: Towarzystwo Sportowe Fablok

Towarzystwo Sportowe Fablok

 

Życie sportowe w Chrzanowie po I wojnie światowej skupiało się w dwóch klubach ZKS „Makkabi” oraz TGS Sokół. Istotnym elementem rozwoju miasta, w tym także w dziedzinie społeczno-kulturalnej i sportowej było powstanie Fabloku w 1924 roku. Wśród pracowników fabryki było wielu amatorów sportu, którzy postanowili stworzyć reszcie załogi warunki dogodne do uprawiania sportu.
W 1925 roku założony został Klub Cyklistów „Strzała”, którego inicjatorem był Bronisław Kapecki. Pomimo prężnego działania nie zaspakajało potrzeb pracowników o innych zainteresowaniach sportowych. Dlatego rok później powstało Towarzystwo Sportowe „Fablok”. Od razu po powstaniu jego członkowie i ich rodziny zaangażowali się w budowę stadionu na przekazanym przez zakład pracy terenie. W Towarzystwie początkowo działały trzy sekcje: piłki nożnej, tenisowa i kolarska(stworzona z Klubu Cyklistów, który został włączony decyzją jego członków). W 1928 roku zakończono budowę obiektu, w którego skład weszły : boisko piłkarskie, tor kolarski i boisko lekkoatletyczne. Od tego roku Towarzystwo włączyło do swoich celów także działania kulturalno-oświatowe co znalazło odzwierciedlenie w nowej nazwie, która od tamtej pory aż do 1939 roku brzmiała Towarzystwo Sportowo-Oświatowe „Fablok”. Efektem rozszerzania działalności były nowe sekcje: biblioteka, świetlicowa, oświatowa, dramatyczna, szachowa, muzyczna. Powstawały także nowe sekcje sportowe: ping-pongowa, narciarska, strzelecko-łucznicza, kajakowa, hokejowa. Pierwsze lata działalności Towarzystwa były ciężkie z uwagi na problemy finansowe z jakimi borykała się organizacja. Sytuacja ta zmieniła się w 1932 roku kiedy zarząd fabryki przyznał Towarzystwu stałą dotację, kupował książki i czasopisma do biblioteki i czytelni oraz utrzymywał sekcję muzyczną. Towarzystwo organizowało również akcje kulturalno-oświatowe podczas, których pracownicy podwyższali swoje kwalifikacje zawodowe.
Największe sukcesy w ramach Towarzystwa odnosiła sekcja piłki nożnej. Drużyna piłkarska szybko po utworzeniu awansowała do klasy A. Po kilku latach sukcesów wielu dobrych zawodników przeszło do innych drużyn, co osłabiło drużynę i spowodowało degradację w 1933 roku do klasy B. Po zastąpieniu ich przez młodych wychowanków Klubu drużyna podniosła się i w 1937 roku awansowała do Ligi Okręgowej, a po bezprecedensowym sezonie 1938/1939, w którym nie odniosła żadnej porażki, stanęła przed możliwością walki o awans do I Ligi Państwowej. Odbywająca się w obliczu zagrożenia wojennego mobilizacja do wojska uniemożliwiła osiągnięcie tego celu gdyż wielu zawodników drużyny zostało wcielonych do armii. Wielkim sukcesem dla drużyny było natomiast powołanie do kadry narodowej jednego z jej zawodników – Pawła Cyganika.
W czasie wojny TSO Fablok urządzało konspiracyjne mecze i zawody na peryferyjnych boiskach i placach – m.in. na Kątach, Borowcu i w Kościelcu, co już samo w sobie stanowiło zagrożenie dla uczestniczących w nich zawodników, działaczy sportowych i kibiców. Inne sekcje zawiesiły swoją działalność.
Po wojnie wznowiono działalność organizacji ale tylko w 4 sekcjach: piłki nożnej, tenisowej, oświatowej i świetlicowej, z których dwie ostatnie zostały w niedługim czasie wydzielone z Towarzystwa i znalazły się pod opieką związków zawodowych. W mieście powstała również nowa organizacja sportowa Harcerski Klub Sportowy, w którym uprawiana była lekkoatletyka, siatkówka, koszykówka, tenis stołowy i narciarstwo. Sekcje tego klubu przeszły w 1949 roku do Fabloku. Od tego roku nastąpiły duże zmiany w organizacji działalności sportowej: sport został objęty opieką zawiązków zawodowych, utworzono piony branżowe oraz postawiono na umasowienie sportu. Powstały Zakładowe Koła Sportowe „Stal-Chrzanów” i „Metal- Fablok”, które zajmowały się popularyzacją sportu wśród pracowników oraz Klub Sportowy „Stal”, w którym skupiła się działalność sekcji wyczynowych. Klub odnosił sukcesy na szczeblu powiatu, a nawet województwa w piłce nożnej, tenisie stołowym, siatkówce kobiet i mężczyzn oraz koszykówce. Pozostałe sekcje nie osiągały znaczących wyników. W 1951 roku KS Stal przejął tereny po dawnym TS Sokół gdzie urządzono nowoczesne (na ówczesne czasy) boiska do siatkówki i koszykówki oraz piłki nożnej, a w budynku oprócz sali treningowej otwarto świetlicę skupiającą życie towarzyskie miasta. W 1956 roku doszło do kolejnej reorganizacji działalności sportowej, w wyniku której klub wrócił do dawnej nazwy – Towarzystwa Sportowego Fablok oraz ograniczył swoją działalność do najbardziej żywotnych sekcji – piłki nożnej, siatkówki, koszykówki, tenisa ziemnego i świetlicy. W późniejszych latach sekcja piłki siatkowej została zastąpiona sekcją piłki ręcznej. Do najdłużej działających sekcji zalicza się piłkarską i tenisową. Wyniki uzyskiwane w piłce nożnej były zmienne. W większości sezonów drużyna grała w klasie A i czasem awansowała do ligi okręgowej gdzie nigdy jednak nie udało jej się zagrzać miejsca na dłużej. Natomiast zawodnicy sekcji tenisowej wywalczyli wiele sukcesów na poziomie województwa, a dzięki sprawnemu kierownictwu sekcja rozbudowała korty. Jednak największe sukcesy odnosiła sekcja piłki ręcznej, która powstała w 1960 roku. Powodem powołania była chęć kontynuacji sukcesów jakie w ligach młodzieżowych odnosił Międzyszkolny Klub Sportowy. Członkami sekcji byli głównie zawodnicy MKS-u. Pomimo braku hali do ćwiczeń i konieczności trenowania w salach przeciwników, drużyna szybko awansowała do Ligi Okręgowej, a następnie do Międzywojewódzkiej i II Ligi Terytorialnej. W latach 1963-1967 działała również odnosząca sukcesy sekcja szczypiornistek, która została jednak rozwiązana z uwagi na brak funduszy, a jej zawodniczki przeszły do K.S. „Górnik” Libiąż.
Towarzystwo Sportowe Fablok przestało istnieć w 1996 roku, a na jego miejscu powstały dwie osobne organizacje kontynuujące tradycje sportowe w Chrzanowie. Z sekcji piłki ręcznej utworzono Miejskie Towarzystwo Sportowe, a z sekcji piłki nożnej Chrzanowski Klub Piłkarski Fablok.

 

Starzycka Mirosława
23 lutego 2012 r.

 

Bibliografia:

  • 50 lat Towarzystwa Sportowego Fablok. Chrzanów: 1976, s. 19 [9]
  • ORATOWSKI, Marek. Przedwojenna, sportowa marka. Przełom, 2006, nr 9, s. 43
  • ORATOWSKI, Marek. Rozpędzona lokomotywa. Przełom, 2006, nr 10, s. 43
  • ORATOWSKI, Marek. Spadkobiercy tradycji. Przełom, 2006, nr 11, s. 43

Hasło bibliografii regionalnej: Towarzystwo Sportowe "Fablok", Towarzystwo Sportowo-Oświatowe "Fablok"