Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Pożarnictwo
Hasła węższe: 
Brak
Hasło główne: Ochotnicza Straż Pożarna w Chrzanowie

 

Ochotnicza Straż Pożarna w Chrzanowie


Ochotnicza Straż Pożarna powstała w 1972 roku. Założycielami byli: Karol Szurek, Edward Janikowski, Franciszek Strzemecki, Piotr Wartalski i Władysław Dyguski, który został pierwszym naczelnikiem Straży. Siedziba straży wg przekazów ustnych mieściła się przy ul. Śląskiej. Korpus strażacki dzielił się na 3 oddziały: ratowniczy, wodny i porządkowy. Początkowo przy braku zasad i regulaminów oraz zorganizowanego systemu szkolenia organizacja rozwijała się powoli. W miarę rozwoju odpowiedniej struktury organizacyjnej i rozbudowy bazy sprzętowej chrzanowscy strażacy mogli coraz skuteczniej walczyć z pożarami, które w pierwszych latach XX wieku przybierały ogromne rozmiary. Wyrazem uznania dla działalności chrzanowskich strażaków było zlecenie przez władze powiatowe zorganizowania Ochotniczych Straży Pożarnych na terenie całego powiatu oraz przyznanie na to subwencji.
I wojna światowa w poważnym stopniu zahamowała rozwój Ochotniczej Straży Pożarnej w Chrzanowie, gdyż wielu strażaków wstąpiło w szeregi Legionów. Po wojnie przystąpiono do organizacji pożarnictwa w odrodzonej Polsce – Chrzanów wszedł do II okręgu pożarniczego województwa krakowskiego z siedzibą w Wadowicach. Od 1925 roku, po ponownej reorganizacji utworzony został okręg obejmujący cały powiat, a na jego siedzibę wyznaczono Chrzanów. Zwiększenie kompetencji pociągnęło za sobą wzrost ambicji i potrzeb strażaków. Przy wsparciu władz miejskich w 1926 roku Straż zrealizowała swoją największą inwestycję – budowę nowej strażnicy. W 1931 roku na bazie Ochotniczej Straży Pożarnej utworzono Powiatowe Pogotowie Pożarnicze i zakupiono pierwszy samochód pożarniczy. Także od lat 30. w chrzanowskiej straży zaczęły działać kobiety w ramach zrzeszonej Żeńskiej Drużyny Pożarniczej. Oprócz działań z zakresu ochrony przeciwpożarowej Straż organizowała zabawy taneczne, pokazy strażackie, festyny i loterie, które były jednocześnie formą zdobywania środków finansowych.
Po wyzwoleniu Chrzanowa spod okupacji hitlerowskiej OSP szybko podjęła działalność przy dogaszaniu pożarów, odgruzowywaniu miasta i uruchamianiu zniszczonych zakładów. W tym czasie zmieniły się struktury ochrony przeciwpożarowej – powstał urząd Powiatowego Komendanta Straży Pożarnej, który zajmował się zarządzaniem i nadzorem. Na początku lat 50-tych nowe przepisy prawne utrudniały działalność OSP, a w 1953 roku powołano Pogotowie Zawodowe, co skutecznie zniechęciło do społecznego zaangażowania strażaków-ochotników.
Ochotnicza Straż Pożarna odrodziła się w latach 1956-1972, ale z uwagi na ciągłe spory z Komendą Powiatową Straży Pożarnej o strażnicę i sprzęt, ostatecznie w 1972 roku zaprzestała działalności. Ponowna reaktywacja miała miejsce dopiero w 1996 roku podczas uroczystości 125-lecia istnienia Straży Pożarnej w Chrzanowie.
Zawodowa Straż Pożarna, jak wspomniano utworzona została w 1953 roku, natomiast jej wzmożony rozwój datuje się od 1968 roku kiedy wprowadzono zmiany organizacyjne i powiększono skład drużyny pożarniczej z 7 do 34 osób. W latach 70-tych w wyniku zmian administracyjnych w kraju Straż zmieniała swój status organu administracji państwowej a później powiatowej by w 1975 roku przejść w podległość służbową Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Katowicach. W ciągu dekady liczba strażaków podwoiła się i w 1980 roku było ich już 64. Od 1978 roku szeregi chrzanowskiej straży wspierali poborowi odbywający zastępczą służbę wojskową. Zmieniały się również wyzwania jakim musieli podołać strażacy. Z uwagi na szybki rozwój przemysłu coraz częściej strażacy wyjeżdżali do pożarów w zakładach przemysłowych, co pociągało za sobą konieczność stosowania nowych metod, sprzętów i środków do gaszenia pożarów. W czasie stanu wojennego ochrona przeciwpożarowa leżała w gestii naczelników miast i gmin, którzy realizowali ją poprzez komendy rejonowe straży pożarnej. Dalsze lata po stanie wojenny to okres rzetelnej pracy, sumiennego wykonywania obowiązków i sukcesów zdobywanych w wojewódzkich zawodach pożarniczych.
Początek kolejnej dekady to lata kryzysu w systemie ochrony przeciwpożarowej, który wywołał akcje protestacyjne strażaków i ostatecznie zakończył się zmianą organizacji Straży Pożarnej. W 1992 roku zlikwidowano Zawodową Straż Pożarną a na jej miejsce powołano Państwową Straż Pożarną z rejonowymi Jednostkami Ratowniczo-Gaśniczymi. Nad chrzanowską jednostka nadzór przejął Komendant Rejonowy PSP w Jaworznie. W tym czasie podjęto również decyzję o budowie nowej siedziby Straży. W 1999 roku, po czterech latach od wbudowania kamienia węgielnego, strażacy przeprowadzili się do nowego budynku.
1999 rok przyniósł kolejne zmiany administracyjne, w wyniku których utworzono Komendę Powiatową PSP podległą Małopolskiemu Komendantowi Wojewódzkiemu PSP. Nowa Komenda nawiązała współpracę z Zarządem Powiatowym Związku Ochotniczych |Straży Pożarnych i z poszczególnymi OSP, których 27 działało na terenie całego powiatu. Pozwoliło to zbudować skuteczny system ochrony przeciwpożarowej na terenie powiatu. Obecnie w chrzanowskiej Komendzie Powiatowej PSP zatrudnionych jest 81 osób.

 

30 czerwca 2011 r.
Mirosława Starzycka

 

www.straz.chrzanow.pl
www.osp.chrzanow.pl

Bibliografia:  

  • BĘBENEK, Marek. 130 lat. Zarys  historii chrzanowskiej Straży Pożarnej 1872-2002. Chrzanów 2002. 27 s.
  • Komenda. O nas. www.straz.chrzanow.pl, [dostęp 30.06.2011]. Dostępny w Internecie <http://www.straz.powiat-chrzanowski.pl/straz/page.php?dzial=44>