Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: TG "Sokół"
Hasła węższe: 
Brak
Hasło główne: Towarzystwo Gimnastyczne Sokół w Szczakowej

Towarzystwo Gimnastyczne Sokół w Szczakowej

 

Gniazdo w mieście powstało w 1910 roku chociaż idea sokolstwa była tu znana już wcześniej dzięki zlotom przygranicznych gniazd, które odbywały się tutaj od 1901 roku oraz działalności członków jaworznickiego gniazda mieszkających w Szczakowej. Organizacja powstała jako filia gniazda z Jaworzna, ale z pełną swobodą działalności. Gniazdo prężnie się rozwijało i już po dwóch miesiącach liczyło 100 członków. Podstawowym problemem był, jak zwykle, brak własnej sokolni, na której budowę zaczęto zbierać fundusze zaraz po powstaniu gniazda. Działania w tym zakresie przerwała wojna, a pozyskane już pieniądze przeznaczono na rzecz Polskiego Skarbu Wojennego.
Powstanie gniazda w Szczakowej zbiegło się w czasie z rozwojem paramilitarnych działań ruchu sokolego, dlatego też od początku podjęto w nim program szkolenia wojskowego. Po wybuchu wojny do Legionów Polskich z tutejszego gniazda zrekrutowano 45 ochotników.
W pierwszych latach po wojnie przerwana działalność TG Sokół odradzała się powoli. Rozmachu nabrała dopiero w 1924 roku, kiedy prezesem organizacji został Zdzisław Kurdzielski – dyrektor tutejszej cementowni. Podstawowym celem nowego prezesa był wybudowanie sokolni. Na przekazanej przez miasto działce najpierw stanęła zadaszona kręgielnia, która przyciągnęła do organizacji nowych członków. Budowę sokolni rozpoczęto w 1924 roku i borykając się z problemami finansowymi udało się ją zakończyć po czterech latach. W dniu otwarcia budynku nastąpiło odsłonięcie i poświęcenie tablicy upamiętniającej Szczakowian biorących udział w I wojnie światowej.
W budynku mieściła się sala gimnastyczna z wybudowaną sceną i garderobami (był to jedyny taki obiekt w mieście wykorzystywany nie tylko na imprezy sokole ale także miejskie), pomieszczenia biblioteki, sala posiedzeń oraz bufet, a na piętrze pomieszczenia, które wynajmowano innym działającym w Szczakowej organizacjom. Na tyłach budynku urządzono boisko sportowe.
Gniazdo kontynuowało również działalność gimnastyczną – w latach 30. posiadało drużynę męską i żeńską i prowadziło sekcję kolarską. Szczególną wagę przywiązywano do życia towarzyskiego. Powołano nawet Klub Towarzyski TG Sokół, który zajmował się organizacją imprez kulturalnych i spotkań towarzyskich.
Długoletnim prezesem organizacji był wspomniany Zdzisław Kurdzielski, który pełnił tą funkcję od 1924 do 1936 roku i na okres jego kadencji przypadają najlepsze lata szczakowskiego Sokoła. Jego działalność spowodowała napływ nowych członków z cementowni i udział w ruchu sokolim miejscowych notabli. Wyrazem wdzięczności dla prezesa było umieszczenie jego popiersia w holu budynku Sokoła. Po odejściu gniazdo straciło dawną energię, a wybuch II wojny światowej położył kres 30-letniej działalności TG Sokół w Szczakowej.  Po wojnie w budynku dawnej sokolni powstał Miejski Dom Kultury, a po przejęciu go przez hutę szkła w latach 50. Zakładowy, a później Międzyzakładowy Dom Kultury. W 1968 roku zorganizowano w nim Klub Miłośników Muzyki, który przez lata organizował koncerty wybitnych muzyków i śpiewaków.

 

5 sierpnia 2011 r.
Mirosława Starzycka

 

Bibliografia:

  • LEŚ-RUDNICKA, Maria. Historia Towarzystwa Gimnastycznego Sokół w Jaworznie. Jaworzno: Miejskie Centrum Kultury i Sportu w Jaworznie. Jaworzno: Miejskie Centrum Kultury i Sportu w Jaworznie, 2006. 78 s.