Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Obozy
Hasła węższe: 
Brak
Hasło główne: Obóz „za torami”

Obóz „za torami”

 

Powstał prawdopodobnie w 1942 roku, ale nie był filią obozu Auschwitz jak utworzony w 1944 roku Arbaitslager Trzebinia przy rafinerii. Obóz znajdował się pomiędzy torami kolejowymi do Chrzanowa, a drogą Chrzanów – Trzebinia. Na jego terenie wybudowano 11 baraków, w których przebywało około 700 więźniów – głównie mężczyzn pochodzenia żydowskiego z Francji, Węgier, Polski, Rumunii, Słowacji i ZSRR. Z relacji świadków wiadomo, że wykonywali oni różne prace przy torach oraz roboty budowlane przy rozbudowie stacji kolejowej w Trzebini. Zamordowanych przez obozowych strażników oraz zmarłych z głodu, wycieńczenia i chorób grzebano w zbiorowej mogile na cmentarzu żydowskim. W 1943 lub 1944 roku Żydów wyprowadzono z obozu i prawdopodobnie zostali oni zamordowani w Oświęcimiu. Na ich miejsce zostali przywiezieni Belgowie, ale nie wiadomo czy byli to robotnicy przymusowi czy więźniowie. Po wywiezieniu Żydów, a przed likwidacją obozu 20 stycznia 1945 roku, kwaterowały tam również odziały wojsk rosyjskich i ukraińskich.
Obozu pilnowało kilkunastu strażników, prawdopodobnie Niemców, choć po wywiezieniu Żydów mógł zmienić się również personel obozowy. Komendantem był Herman Berkman, który mieszkał na terenie obozu wraz z rodziną pomagającą mu przy zarządzaniu obozem. Berkman uciekł z Trzebini 20 stycznia 1945 i po wojnie nie udało się go odnaleźć. Został oskarżony o tworzenie, z pobudek rasistowskich, ciężkich warunków w obozie i tolerowanie brutalności strażników oraz wysłanie więźniów na śmierć do obozu w Oświęcimiu. Prowadzone przeciwko niemu postępowanie zawieszono, ze względu na niemożność ustalenia miejsca jego pobytu.

 

6 lipca 2011 rok
Mirosława Starzycka

 

Bibliografia:

  • KOSTKA, Andrzej, PISKORZ, Jolanta (oprac.). Trzebińskie historie. Trzebinia : Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Rekreacji, 2008. Rozdz. „Zapomniany”  obóz, s. 59-63