Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Ludzie
Hasła węższe: 
Brak
Hasło główne: Mazaraki Mieczysław

Mazaraki Mieczysław

 

Mieczysław Mazaraki (1913-2003) herbu Newlin urodził się 17 grudnia 1913 roku jako jedyne dziecko urzędnika pocztowego Józefa Ferdynanda Mazarakiego i Balbiny Marii z Chwastowskich.
Po ukończeniu 4-klasowej szkoły męskiej, kontynuował naukę w Państwowym Gimnazjum im. St. Staszica, które silnie wpłynęło na rozwój jego osobowości i zainteresowań. Warto wspomnieć o Janie Pęckowskim, dyrektorze Gimnazjum i autorze opracowania monograficznego dziejów Chrzanowa, z którym po latach Mieczysław Mazaraki będzie zakładał Muzeum Ziemi Chrzanowskiej, a także o profesorach Bachorzu i Gruszeczce, którzy rozwinęli zainteresowania przyrodą, geografią i historią u przyszłego botanika.
Po zdaniu egzaminu dojrzałości w 1932 roku zapisał się na Wydział Lekarski Uniwersytetu Jagiellońskiego, skąd po roku przeniósł się na Wydział Filozoficzny, na którym studiował zoologię, a następnie botanikę. W 1933 roku został powołany do służby wojskowej, co przerwało tok jego studiów, na które wrócił po dwóch latach. W czasie studiów odbywał praktyki w Krościenku nad Dunajcem w Pienińskim Parku Narodowym, gdzie prowadził badania terenowe i kompletował zielnik. W tym czasie zaręczył się z Ireną Maksymiczówną, także studentką przyrody i asystentką prof. Władysława Szafera. II wojna światowa pokrzyżowała jego życiowe plany i przerwała studia, które ukończył dopiero oficjalnie w 1952 roku.
Po wybuchu wojny Mieczysław Mazaraki został powołany w szeregi Armii „Kraków” skąd trafił do niewoli niemieckiej, w której spędził ponad pięć lat pracując jako robotnik leśny i szofer w fabryce samochodów. Po wyzwoleniu w kwietniu 1945 roku został przydzielony do Polskiego Ośrodka Wojskowego nr 138 i zaangażował się w organizację Polskiej Szkoły Powszechnej dla małoletnich w Imbshausen i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Northeim. Z kampanią wrześniową i pobytem w stalagu związane jest kilka odznaczeń wojskowych oraz późniejsza przynależność do organizacji kombatanckich.
Do Polski wrócił w lipcu 1946 roku, po tym jak usłyszał w komunikacie nadanym przez BBC, że jego narzeczona poszukuje go poprzez Czerwony Krzyż. Od września rozpoczął pracę w chrzanowskim Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym jako nauczyciel biologii. W tym samym roku, także we wrześniu, ożenił się z Ireną Zofią Maksymowiczówną. Wkrótce przyszli na świat ich synowie, Michał w 1947 roku, a dwa lata później Jerzy.
Mieczysława Mazarakiego cechowała niezwykła chęć działania i wpływania na rzeczywistość co popychało go do kolejnych projektów, które inicjował lub, w których uczestniczył. Z jego inicjatywy na terenie powiatu chrzanowskiego rozpoczęła działanie Liga Ochrony Przyrody. Powiatowy oddział LOP pod przewodnictwem profesora szybko stał się jedną z większych placówek Okręgu Krakowskiego. Profesor podejmował współpracę z władzami regionalnymi, Polskim Związkiem Łowieckim i Nadleśnictwem czego owocem było utworzenie Straży Ochrony Przyrody czy przeprowadzenie reintrodukcji bobra w Puszczy Dulowskiej. Był współzałożycielem Towarzystwa Wiedzy Powszechnej za co został odznaczony Odznaką „Zasłużony popularyzator wiedzy TWP”. Zaangażował się w powstanie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Chrzanowskiej, należał do Koła PTTK „Śródmieście”, działał w strukturach Frontu Jedności Narodowej, był członkiem Stowarzyszenia Miłośników Dawnej Broni i Barwy i Klubu Miłośników Języka i Literatury Łowieckiej. Wraz z żoną patronował krakowskiej Grupie Twórczej „Postawy”. W 1969 roku został powołany do Zespołu Doradczego ds. Muzealnictwa Przyrodniczego przy Ministerstwie Kultury i Sztuki. Przez wiele lat pełnił funkcję radnego w Radzie Miejskiej Chrzanowa gdzie zajmował się sprawami ochrony przyrody i rozwojem kultury. Do 1967 roku uczył w chrzanowskim liceum jednocześnie pracując w Zakładzie Ochrony Przyrody PAN, a także wykładając okresowo w Szkole Zawodowej Handlowej, Towarzystwie Uniwersytetów Robotniczych, Ośrodku Szkolenia Zawodowego w Fabloku czy Studium Nauczycielskim w Krzeszowicach. W historii Chrzanowa zapisał się przede wszystkim jako założyciel Muzeum.
 Od 1949 roku, jako radny, Mieczysław Mazaraki rozpoczął starania o utworzenie muzeum w Chrzanowie, a rok później założył, wraz ze swoim byłym profesorem Janem Pęckowskim i grupą uczniów oraz wychowanków, Komitet Organizacyjny Muzeum Ziemi Chrzanowskiej. W 1960 roku udało się doprowadzić do powstania muzeum, które działało w oparciu o społeczną działalność, a dopiero od 1966 roku jako instytucja państwowa. Profesor został kierownikiem i kustoszem instytucji i pełnił tą funkcję do 1979 roku. Razem ze swoją żoną, która równie mocno zaangażowała się w działalność muzeum, prowadził badania, publikował wyniki, gromadził zbiory, zabiegał o rozbudowę muzeum i zatrudniał specjalistów w dziedzinie historii, etnografii czy przyrodoznawstwa, czym systematycznie budował prestiż chrzanowskiej instytucji. Dzięki staraniom profesora Mazarakiego w latach 1966-1978 działała w Chrzanowie stacja terenowa Ośrodka Dokumentacji Fizjograficznej PAN, której dokumentacja naukowa i zebrane okazy stanowią dzisiaj cenne zbiory Muzeum. Profesor zorganizował również wyjazdowe sesje krakowskiego oddziału PAN, poświęcone regionowi chrzanowskiemu. Do 1990 roku pracował w muzeum.
Mieczysław Mazaraki jest znany także jako autor ponad 160 publikacji, od artykułów prasowych do monograficznych opracowań książkowych. Do najbardziej znanych jego książek należą: „Z sokołami na łowy” z 1977 roku i „Łowiectwo w Polsce” z 1993 roku. Jego artykuły ukazywały się w czasopismach: „Łowiec Polski”, „Wszechświat”, „Chrońmy Przyrodę Ojczystą”, w Biuletynie PAN czy Gazecie Krakowskiej oraz wielu innych tytułach. Brał również udział w redakcji monografii „Ziemia chrzanowska i Jaworzno”.
Za jego działalność i postawę społecznikowską został uhonorowany wieloma wyróżnieniami i medalami. W 1978 otrzymał wraz z żoną godność i medal Mecenasa Sztuki, które przyznawało Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych. W 1985 został odznaczony Złotą Odznaką Stowarzyszenia Miłośników dawnej Broni i Barwy. W 1995 otrzymał od Związku Łowieckiego Medal Św. Huberta. Za wysiłek włożony w powstanie Muzeum w Chrzanowie Rada Miejska przyznała mu w 1994 roku tytuł Honorowego Obywatela Chrzanowa, a w 2000 roku medal „Za zasługi dla rozwoju miasta i ziemi chrzanowskiej”. Posiadał także liczne odznaczenia państwowe, w tym Złoty Krzyż Zasługi i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
Mieczysław Mazarki zmarł 14 lutego 2003 roku w wieku dziewięćdziesięciu lat. Pochowany został w rodzinnym grobowcu na cmentarzu parafialnym w Chrzanowie. W 2004 roku, z inicjatywy Edwina Śmiłka, wieloletniego przyjaciela Profesorstwa, Muzeum w Chrzanowie nadano imię Ireny i Mieczysława Mazarakich. Od 2008 roku, w Muzeum można zwiedzać stałą ekspozycję poświęconą jego założycielom.

 

30 maja 2011 r.
Mirosława Starzycka

 

Bibliografia:

  • JELEŃ, Ewa. Mieczysław Aleksander Mazaraki 1913-2003.Chrzanowskie Zeszyty Muzealne. Irena i Mieczysław Mazarakowie. 2010, tom II, s. 11-26.
  • JELEŃ, Ewa. Mieczysław Newlin Mazaraki (1913-2003). Kronika Chrzanowska.  Marzec 2003, nr 129, s. 16-17
  • WOŁOSZCZYN, Katarzyna. Kto jest kim w Chrzanowie?. Kronika Chrzanowska. Październik 1991, nr 2, s. 7
  • Pamięci Twórców i Patronów Muzeum. Kronika Chrzanowska. Styczeń-Marzec 2008, nr 153, s. 15
  • Wybrana bibliografia M. Mazarakiego. Kronika Chrzanowska. Marzec 2003, nr 129, s. 23