Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Ludzie
Hasła węższe: 
Brak
Hasło główne: Mazaraki Irena

Mazaraki Irena

 

Irena Mazaraki urodziła się 11 sierpnia 1912 roku w Sierszy – Wodnej koło Trzebini, gdzie jej ojciec – Eugeniusz Maksymowicz pracował przy budowie elektrowni. Dorastała w Krakowie, gdzie uczęszczała do szkoły podstawowej prowadzonej przez siostry urszulanki, a następnie do Państwowego Gimnazjum Żeńskiego im. królowej Wandy na krakowskich Oleandrach. W 1931 roku rozpoczęła studia przyrodnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jeszcze jako studentka rozpoczęła pracę naukową w Zakładzie Anatomii i Cytologii Roślin. Zakończyła studia w 1939 roku, jednak tytuł magistra uzyskała już po wojnie w 1946 roku. Była stypendystką Ministerstwa Oświaty w katedrze Systematyki i Geografii Roślin pod kierunkiem prof. Władysława Szafera, który był dla niej i dla jej przyszłego męża wielkim wzorem. Będąc na studiach zaręczyła się z Mieczysławem Mazarakim, z którym rozłączyła ją na siedem lat wojna. W czasie II wojny światowej uczestniczyła w tajnym nauczaniu i opiekował się niedomagającymi rodzicami.
Po wojnie, w 1946 roku wzięła ślub i przeprowadziła się do Chrzanowa rezygnując tym samym ze swojej kariery naukowej. Tu podjęła pracę nauczyciela matematyki w Gimnazjum i Liceum im. St. Staszica. W różnych okresach uczyła również w Technikum Mechaniczno-Elektrycznym, Państwowym Liceum dla Wychowawczyń Przedszkoli i Studium Nauczycielskim w Krzeszowicach. Od 1947 roku działała społecznie w Lidze Ochrony Przyrody ratując zabytkowe drzewostany na terenie powiatu chrzanowskiego. Na zlecenie Instytutu Botaniki PAN prowadziła prace badawcze dotyczące rekultywacji nieużytków poprzemysłowych na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego publikując swoje artykuły w branżowych czasopismach. Wspólnie z mężem była inicjatorką utworzenia Muzeum w Chrzanowie.Irena Mazaraki od początku zaangażowała się w działalność Komitetu Organizacyjnego Muzeum Ziemi Chrzanowskiej tworząc podwaliny biblioteki specjalistycznej, archiwum naukowego i fotograficznego oraz przyszłych działów merytorycznych muzeum. Od 1966 roku pracowała w muzeum na stanowisku kustosza i uczestniczyła w pracach działającego tam Ośrodka Dokumentacji Fizjograficznej PAN. Przez lata prowadziła, wiodący Dział Przyrody, a do dziś przyrodnicze zbiory i dokumentacja naukowa pozyskiwane w czasie pracy i z prywatnych kolekcji Ireny Mazaraki stanowią chlubę chrzanowskiego muzeum. Realizując swoje etnograficzne pasje przyczyniła się do powstania Działu Historii (później Działu Historii i Kultury Regionu). Inspirowane przez nią zaczątki kolekcji i zespołów zabytków, takich jak: krakowska biżuteria ludowa, ceramika regionalna czy strój ludowy, pomnażane i rozwijane były przez etnografów z powstałego w latach 70-tych Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego, który był częścią Muzeum w Chrzanowie. Efektem kilkuletnich badań prowadzonych przez Irenę Mazaraki była książka „Zapaska ludowa ziemi chrzanowskiej”. Jej prywatne kolekcje żałobnej biżuterii patriotycznej, guzów kontuszowych i żupanowych, okazów cyny czy polskich Madonn stanowią cenny element zbiorów Muzeum w Chrzanowie. W dziedzinie sztuki rozpoczęła prace nad wykorzystaniem czarnego marmuru w powiecie chrzanowskim co zaowocowało pozyskaniem kilkunastu eksponatów i wydaniem interesującej publikacji „Mała architektura z czarnego marmuru w Chrzanowskiem”. Irena Mazaraki za pracę na rzecz Muzeum w Chrzanowie nagradzana była skromnie dyplomami honorowymi. Otrzymała też odznakę „Zasłużony Działacz Kultury” i wraz z mężem, tytuł „Mecenasa Kultury”. Zmarła 5 września 1995 roku. Na drugą rocznicę jej śmierci chrzanowscy muzealnicy, w podzięce za długoletnią pracę, zorganizowali wystawę poświęconą pasjom Jej życia. Od 2004 roku, wraz z mężem, jest patronką Muzeum w Chrzanowie.

 

30 maja 2011 r.
Mirosława Starzycka

 


Bibliografia:

  • JELEŃ, Ewa. Irena Zofia Mazaraki 1912-1995.Chrzanowskie Zeszyty Muzealne. Irena i Mieczysław Mazarakowie. 2010, tom II, s. 27-34.
  • HADYŚ, W. Pasje życia Ireny Mazaraki. Kornika Chrzanowska. Wrzesień 1997, nr 71, s. 7