Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Muzea
Hasła węższe: 
Brak
Hasło główne: Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni

Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni

Muzeum Pożarnictwa w Alwerni powstało w 1953 roku, kiedy podjęto uchwałę o zbieraniu eksponatów. Jego założycielem był Zbigniew Gęsikowski – pasjonat pożarnictwa i długoletni prezes OSP w Alwerni. Muzeum miało mieścić się w przyszłym Domu Strażaka, którego budowa ostatecznie rozpoczęła się dopiero w 1959 roku. Niestety w oddanej do użytku w 1967 roku remizie pomieszczenia, w których miały stanąć eksponaty zostały zajęte przez Urząd Gminy. Zbiory pozostały w rozproszeniu. Cześć z nich zajęła pomieszczenia Klubu Strażaka, a biblioteka i ekspozycja medali, odznak, proporców i proporczyków strażackich znalazły się w sali wykładowej i sali zarządu. Większe eksponaty magazynowane były w przyklasztornej opatówce. Dopiero w 1984 roku, po rozbudowie strażnicy zbiory muzealne przeniesiono do nowych pomieszczeń. Kustosz muzeum miał jednak dalsze plany dotyczące budowy zespołu budynków, gdzie można by otworzyć muzeum z prawdziwego zdarzenia. Muzeum utrzymywało się głównie dzięki pracy społecznej grupy zapaleńców i brak środków finansowych uniemożliwił realizację tego pomysłu.
W 1973 placówka oficjalnie została wpisana do rejestru muzeów. Pod względem ilości posiadanych zbiorów alwerniańskie muzeum, w połowie lat osiemdziesiątych należało do największych tego typu placówek w kraju. Do najważniejszych eksponatów należały niewątpliwie zabytkowe samochody strażackie oraz największa wśród muzeów strażackich biblioteka złożona z blisko 24 tysięcy wydawnictw i druków.
Po śmierci Zbigniewa Gęsikowskiego, wszelkie plany dotyczące rozwoju muzeum upadły, a działalność placówki stanęła pod znakiem zapytania. Obowiązki kustosza przeją syn zmarłego – Stanisław Gęsikowski. Podjęto działania by muzeum nadać status filii Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach, które jednak nie przyniosły rezultatów. Losami alwerniańskiego muzeum zainteresowało się również Muzeum Ziemi Chrzanowskiej, ostatecznie jednak i ten pomysł upadł. Przez lata strażacy OSP własnymi środkami i w miarę możliwości dbali o eksponaty, a nawet pozyskiwali nowe jak na przykład mercedes z 1926 roku, za którego renowację muzeum dostało w 1999 roku wyróżnienie w konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku.
W 2000 roku muzeum nadano imię Zbigniewa Gęsikowskiego, a jego społecznym dyrektorem został Bronisław Uroda. W połowie 2002 roku Rada Miejska w Alwerni podjęła uchwałę o powołaniu Małopolskiego Muzeum Pożarnictwa. To nie zakończyło jednak problemów finansowych ponieważ szybko okazało się, że miasta nie stać na utrzymanie tak dużej instytucji kultury. Przełom nastąpił dopiero w 2003 roku, kiedy nowym społecznym dyrektorem został Stefan Adamowski, który zalegające w magazynach eksponaty udostępnił publiczności organizując w strażnicy wystawę, a także wypożyczając eksponaty innym instytucjom. Rok później prowadzenie placówki ponownie przekazano OSP, która oficjalnie została jego organem założycielskim i przyjęto statut muzeum, a 1 grudnia 2004 roku nastąpiło uroczyste otwarcie Małopolskiego Muzeum Pożarnictwa w Alwerni im. Zbigniewa Gęsikowskiego. Finansowo placówkę wspiera samorząd gminny oraz wojewódzki, dzięki dotacji którego otworzono w piwnicach strażnicy wystawę „Historia pożarnictwa”.
 Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni zgromadziło ponad 1800 muzealiów, nie licząc biblioteki, co czyni tą kolekcję interesująca w skali całego kraju. Muzeum jest, obok klasztoru oo. Bernardynów, główną atrakcją turystyczną miasta.

Mirosława Starzycka
10 sierpnia 2011 r.


Bibliografia:

  • RACUT, Jan. Muzeum Pożarnictwa w Alwerni, 1953-2005. Alwernia: Ochotnicza Straż Pożarna i Muzeum Pożarnictwa w Alwerni, 2005. s. 80