Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 

Muzea


Z łac. muzeum - „świątynia muz” to instytucja, której zadaniem jest gromadzenie i przechowywanie materialnych świadectw cywilizacji człowieka i jego otoczenia, ich naukowe opracowanie, konserwowanie i udostępnianie w celu badań, nauczania i rozrywki.
Pierwszymi muzeami były kolekcje publiczne powstałe w kręgu literatury grackiej, w średniowieczu istniały zbiory w skarbcach kościelnych i klasztornych oraz kolekcje należące do panujących. Od renesansu datuje się rozwój kolekcjonerstwa, które później stały się zaczątkiem wielu muzeów europejskich. Idea muzeum publicznego zrodziła się w okresie oświecenia w związku ze starożytnictwem i  ogólnym rozwojem nauki. W 2 połowie XVIII w. powstały pierwsze wielkie miasta europejskie. W Anglii (British Museum), we Włoszech (Galleria degli uffizi i Galleria Pitti) oraz Museo Nazionale w Neapolu. Wielki rozwój muzeum nastąpił w XIX w. w związku z szybkim postępem nauki i specjalizacją wiedzy.
    W Polsce głębsze zainteresowanie dziełami sztuki i ich gromadzeniem wg określonego planu zaznaczyło się na przełomie XVI i XVII w. Twórcami wartościowych zbiorów byli królowie z dynastii Wazów oraz przedstawiciele rodów magnackich (Radziwiłłowie, Potoccy, ssolińscy, Lubomirscy). W Polsce pierwszym muzeum publicznym były zbiory Czartoryskich, które wystawiono w pierwszych latach XIX w. w specjalnie na ten cel wzniesionych budowlach – Świątyni Sybilli i Domku Gotyckim w Puławach, w 1805 roku udostępniono też zwiedzającym zbiory zgromadzone przez S.K. Potockiego w Wilanowie.
W czasie II wojny światowej polskie muzea poniosły znaczne straty. Po II wojnie światowej muzea zostały upaństwowione i dokonano reorganizacji całego muzealnictwa. Pod koniec XX w. większość muzeów państwowych została przekazana samorządom różnego szczebla.

 

15 listopada 2011 r.
Anna Kosowska - Czak

 

Bibliografia:

•    LORENTZ, Stanisław. Muzeum [w] Wielka Encyklopedia Powszechna PWN. [Tom] 7. Warszawa : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966. s. 546-549
•    BORUSIEWICZ, Mirosław. Muzeum [w] Wielka Encyklopedia PWN. [Tom] 18. Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2003. s. 229-230