Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Historia
Hasła węższe: 
Arbeitslager Trzebinia,Obóz „za torami”
Hasło główne: Obozy

Obozy


Ważną częścią polityki eksterminacyjnej III Rzeszy Niemieckiej podczas II wojny światowej były obozy koncentracyjne, ośrodki zagłady i miejsca przymusowego odosobnienia, jak obozy pracy czy obozy jenieckie. Ogółem na ziemiach polskich było zlokalizowanych około 5877 takich miejsc, w tym 5 obozów koncentracyjnych, którym podległe były liczne podobozy i 4 ośrodki zagłady.
W przyłączonej do III Rzeszy części powiatu chrzanowskiego władze niemieckie zorganizowały 22 podobozy, obozy pracy, obozy przejściowe i oddziały obozów jenieckich.
W Chrzanowie powstały: oddział roboczy jeńców brytyjskich obozu w Cieszynie i obóz przejściowy (Durchgangslager).
W Jaworznie działały: podobóz obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu – Neu-Dachs, 4 oddziały robocze jeńców brytyjskich obozu w Łabinowicach, oddział roboczy jeńców radzieckich obozu w Cieszynie oraz obóz przejściowy. Natomiast w Szczakowej utworzono: obóz pracy, obóz przejściowy (Durchgangslager), oddział roboczy jeńców radzieckich obozu w Cieszynie oraz oddział roboczy jeńców brytyjskich obozu w Łabinowicach.
W Libiążu zorganizowano: podobóz obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu (Janinagrube), oddział roboczy jeńców radzieckich oraz oddział roboczy jeńców brytyjskich obozu w Łabinowicach.
Na terenie Trzebini działały: podobóz obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu (Arbeitslager Trzebinia), 3 obozy pracy ( w tym jeden w Trzebionce, tzw. obóz „za torami”), oddział roboczy jeńców brytyjskich obozu w Łabinowicach oraz oddział roboczy jeńców brytyjskich obozu w Cieszynie.
Także dla reżimu komunistycznego obozy były narzędziem umacniania systemu totalitarnego. Po wyzwoleniu przez ZSRR, na ziemiach polskich powstawały obozy, w których przetrzymywano ludność niemiecką lub za taką uznawaną, Polaków współpracujących z Niemcami w czasie wojny oraz innych „wrogów” społeczeństwa polskiego, jak przeciwników komunizmu. W 1945 roku Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło Centralne Obozy Pracy w Warszawie, Poniatowie, Krzesimowie, Potulicach i Jaworznie. Powstały one w miejscach niedawno wyzwolonych obozów niemieckich. Szacuje się, że w obozach i więzieniach podległych Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego, w 1946 roku przebywało około 61 tysięcy więźniów. Obóz w Jaworznie powstał na miejscu niemieckiego obozu Neu-Dachs.


4 listopada 2011 r.
Mirosława Starzycka

 

Bibliografia:

  • Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945 : informator encyklopedyczny. Główna Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa. Warszawa : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979., s. 678 ISBN: 83-01-00065-1
  • WOŹNICZKA, Zygmunt. Centralny Obóz Pracy w Jaworznie na tle stalinowskiego systemu represji (1945-1950) [w:] Obóz dwóch totalitaryzmów Jaworzno 1943-1956. materiały z konferencji naukowej "Historia martyrologii i obozów odosobnienia w Jaworznie w latach 1939-1956". T. 1. red. nauk. Kazimierz Miroszewski, Zygmunt Woźniczka. Jaworzno : Muzeum Miasta Jaworzna; Katowice: Drukarnia Archidiecezjalna, 2007. 176 s. ISBN: 987-83-924519-0-7, 978-83-60367-52-0