Ć
 
 
E
 
 
 
 
I
 
 
 
 
Ł
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
X
 
 
 
Ź
 
Hasła szersze: Brak
Hasła węższe: 
Kluby sportowe,TG "Sokół",Obiekty sportowe,Nagrody sportowe
Hasło główne: Sport

Sport

 

To świadoma i dobrowolna działalność człowieka w celu zaspokojenia potrzeb: zabawy, współzawodnictwa oraz doskonalenia cech fizycznych i umysłowych. Rozróżniamy sport zawodowy i amatorski, a także sport rekreacyjny i niepełnosprawnych. Sport towarzyszy człowiekowi od starożytności. Ćwiczenia sportowe służyły głównie podnoszeniu sprawności żołnierzy, natomiast igrzyska, z których wywodzi się wiele obecnie uprawianych dyscyplin sportowych, zapewniały rozrywkę. Z kolei w średniowieczu gry i zabawy były elementem wychowania rycerskiego. Prawdziwy rozwój sportu nastąpił w XIX wieku, kiedy zaczęły powstawać kluby sportowe, państwowe związki sportowe i międzynarodowe federacje dla poszczególnych dziedzin sportu. W 2. połowie XIX wieku zaczęto ustalać przepisy określające warunki rozgrywania konkurencji sportowych, a w 1986 roku wskrzeszono tradycję rozgrywania igrzysk olimpijskich.
W Polsce sport istniał już w średniowieczu w formie gier ludowych oraz turniejów rycerskich. Rodowód współczesnej kultury fizycznej sięga czasów Komisji Edukacji Narodowej, a za początek zorganizowanego sportu w Polsce przyjmuje się 1867 rok, kiedy założono Towarzystwo Gimnastyczne Sokół. Duże znaczenie dla popularyzacji sportu miały także tzw. ogrody jordanowskie zakładane od 1888 roku. Na początku XX wieku zaczęły powstawać pierwsze kluby sportowe takie jak: Pogoń i Czarni we Lwowie czy Wisła i Cracovia w Krakowie. To również początek klubów robotniczych. Jednak prawdziwy rozkwit sportu nastąpił w dwudziestoleciu międzywojennym po odzyskaniu niepodległości i założeniu Polskiego Komitetu Olimpijskiego. W czasie II wojny światowej uprawianie sportu było zakazane, zarówno w Generalnej Guberni, jak i na terenach włączonych do III Rzeszy, a działania wojenne i późniejsza okupacja poczyniły ogromne spustoszenia w infrastrukturze i kadrach sportowych. Po wojnie wiele z przedwojennych klubów i stowarzyszeń sportowych zdelegalizowano i tylko niektóre wznowiły swoją działalność po 1989 roku. Odradzająca się struktura ruchu sportowego, wzorując się na modelu przyjętym w ZSSR, była silnie scentralizowana i dopiero w 1956 roku przywrócono istnienie klubów statutowych. Propagandowe znaczenie sportu w okresie Polski ludowej sprzyjało jego dynamicznemu rozwojowi i osiąganiu wyników na międzynarodowych zawodach. Po 1989 roku, w wyniku ograniczenia środków finansowych na rozwój sportu wiele klubów sportowych upadło, a liczne borykają się z problemami finansowymi. Niemniej jednak ich liczba, jak pokazują dane statystyczne, systematycznie rośnie. W 1990 roku w Polsce działało ponad 1800 klubów, a w 2006 roku już ponad 6000.

 

3 grudnia 2011 r.
Mirosława Starzycka

 

Bibliografia:

 

  • Kluby sportowe w latach 2003-2006. Warszawa, Rzeszów: Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2007. Dział I, s. 17 [on-line] Główny Urząd Statystyczny www.stat.gov.pl. [dostęp 3 grudnia 2011 r.]. Dostępny w Internecie: http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_kluby_sportowe_2004-2006.pdf
  • MATYJA, Dariusz (red.). Sport. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. SPORT, SPORT W POLSCE, s. 228-231. ISBN: 83-01-13293-0